Skip to content Skip to footer

Czym model różni się od sprawy III UK 563/19, w której Sąd Najwyższy nie przyjął skargi płatnika?

Opracowanie na podstawie dokumentu SoCap Polska sp. z o.o. z 5 października 2026 r. Części opisujące model przedstawiają stanowisko jego autora. Cytaty z orzeczeń są oddzielone od komentarza. Wyrok Oxygen City wiąże w rozpoznanej sprawie; Sąd Najwyższy nie orzekał o SoCap. To materiał informacyjny, nie indywidualna porada prawna.

Stanowisko autora w skrócie

Tam płatnik dzielił jedną pracę na sztuczne odrębne umowy, żeby od części nie płacić składek; w modelu nikt nie dzieli pracy, a wyłączenie wynika z przepisu, który je przewiduje.

Uzasadnienie i źródła

Uczciwie: to orzeczenie płatnik przegrał, a Sąd Najwyższy sformułował w nim regułę korzystną dla organu:

„skoro organ rentowy ma uprawienie do weryfikacji „sztucznie” zawyżonego wynagrodzenia, tak samo i może kwestionować „sztuczne” jego zaniżenie przez multipliowanie umów zlecenia i nienaturalne wydzielanie elementów ściśle związanych z charakterem danej pracy (jak w niniejszej sprawie oddzielenie wynoszenia śmieci od czynności porządkowych) celem uniknięcia lub ograniczenia do minimum konieczności poniesienia ciężarów publicznych, jakimi są składki na ubezpieczenia społeczne”

Sąd Najwyższy mówi o „sztucznym” zaniżeniu przez „nienaturalne wydzielanie elementów ściśle związanych z charakterem danej pracy”. W tamtej sprawie z jednej pracy porządkowej wydzielono wynoszenie śmieci na osobną umowę, żeby od części pracy nie płacić składek. Wydzielenie było sztuczne, bo żaden przepis nie przewiduje wyłączenia dla wynoszenia śmieci.

W modelu jest jedna umowa i jedno wynagrodzenie z dwiema jawnymi składowymi. Nie ma wydzielania czynności, nie ma umów zawieranych po to, by przenieść część pracy poza ubezpieczenie. Jest zakup usługi po cenie niższej niż detaliczna, którego skutek składkowy określa rozporządzenie. Wydzielenie korzyści z zakupu nie jest „nienaturalne”, bo to przepis sam ją wyodrębnia jako niewchodzącą do podstawy. Z tego samego orzeczenia pochodzą też dwie reguły, które Sąd Najwyższy przytoczył za swoim wcześniejszym orzecznictwem: obejściem nie jest osiąganie skutku, który ustawa z czynnością wiąże (pytanie 2), a pozór i obejście się wykluczają (pytanie 3).

Dokumenty i argumenty w kontroli

Organ, który powołuje III UK 563/19, musi wskazać, jaki element pracy sztucznie wydzielono. W modelu nie wydzielono żadnego: wydzielono korzyść, którą wyodrębnia samo rozporządzenie.

Powiązane pytania

Wszystkie pytania i odpowiedzi o SoCap