Paweł Makowski: biografia, UseCrypt i prawo do prywatności

Paweł Makowski jest polskim przedsiębiorcą i rzecznikiem prywatności. Jego droga zawodowa prowadzi od rynku sztuki do szyfrowanej komunikacji: przez warszawski projekt Abbey House, wystawę polskiej sztuki w londyńskiej Saatchi Gallery, historię wydawniczą ARTnews i stworzenie UseCrypt. W publicznych wypowiedziach powraca pytanie o pozycję człowieka. Najpierw artysty, którego praca potrzebuje odbiorców. Później użytkownika, którego życie prywatne nie powinno stawać się zasobem innych podmiotów.

Ta historia obejmuje warsztat stolarski, pierwsze biznesy, pracownie artystów, londyńską wystawę, amerykańskie wydawnictwo i projektowanie narzędzi ochrony informacji. Bringing Privacy Back nazywa jej rozdział technologiczny. Wcześniejsze doświadczenia pomagają zrozumieć, skąd się wziął.

Paweł Makowski, przedsiębiorca związany z UseCrypt i misją Bringing Privacy Back

Winnica: praca przed rozpoznawalnością

W rozmowie z Michałem Misiorkiem dla Plejady Makowski opowiadał o dorastaniu w Winnicy pod Warszawą jako syn stolarza. Wspominał pomoc w warsztacie ojca od dzieciństwa i szacunek do pracy wyniesiony z fizycznego wysiłku. Przywoływał też zachętę ojca, by szukać własnej możliwości zamiast powtarzać to, co robią wszyscy wokół. To osobiste wspomnienia Makowskiego, utrwalone w obszernym wywiadzie o jego pochodzeniu, przedsiębiorczości i prywatności.

Jego opowieść o pierwszych biznesach zaczyna się od restauracji prowadzonej podczas studiów w Akademii Leona Koźmińskiego. Później mówił o rozwijaniu Polskiego Błonnika i MyEcolife, przedsięwzięć związanych z żywnością i potrzebami konsumentów. Zanim pojawiła się firma technologiczna, była codzienna praca nad rozpoznaniem potrzeby, zbudowaniem oferty i przekonaniem klientów, żeby z niej skorzystali.

Wejście na rynek sztuki przeniosło ten sposób myślenia w inne otoczenie. Przedmiotem pracy stało się nie wytwarzanie produktu, lecz budowanie relacji i instytucji, dzięki którym twórczość mogła docierać do nabywców oraz zagranicznej publiczności.

Abbey House: połączenia wokół polskiej sztuki

Makowski był współzałożycielem Abbey House. Organizacja powstała w 2010 roku i łączyła działalność aukcyjną z promocją artystów oraz innymi przedsięwzięciami na rynku sztuki współczesnej. Współczesna wydarzeniom publikacja ArtDaily o Abbey House i wystawie w Londynie wskazuje go jako założyciela oraz opisuje międzynarodowe ambicje projektu.

W Polsce działały już galerie, domy aukcyjne, kolekcjonerzy i artyści. Abbey House chciało połączyć te środowiska z wydawnictwem, badaniem rynku, strukturami inwestycyjnymi i promocją za granicą. Dla artysty własna pracownia i dorobek były tylko częścią drogi. Projekt miał tworzyć możliwości pokazania tej pracy szerszej publiczności.

Model biznesowy budził również dyskusję. Artykuł Karola Jedlińskiego w Pulsie Biznesu o Wojciechu Fibaku i Abbey House dokumentuje ambicje przedsięwzięcia oraz sceptycyzm części rynku. Specjalistyczną dziedzinę próbowano otworzyć na nowych odbiorców. Publicznie oceniano zarówno cel, jak i wybrane metody.

W profilu Pawła Makowskiego opublikowanym w Forsalu Jacek Uryniuk opisał 26 listopada 2011 roku jego drogę od Polskiego Błonnika i MyEcolife do Abbey House. Tekst przedstawia ówczesne założenia przedsięwzięcia na rynku sztuki.

Art & Business i Artoholicy: rynek potrzebuje własnych mediów

Art & Business stanowiło wydawniczą część przedsięwzięcia. Makowski nie zakładał tego pisma od podstaw: jego historia sięgała 1989 roku. Zaangażowanie Abbey House włączyło istniejący polski tytuł o sztuce w szerszy projekt kulturalny i biznesowy. Publikacja Magdaleny Lemańskiej w Parkiecie opisuje dystrybucję drukowaną i cyfrową, plany rynku publicznego oraz związek Makowskiego z grupą.

Magazyn dawał miejsce na regularne prezentowanie artystów, dokumentowanie wystaw i rozmowę o kolekcjonowaniu. Obok niego wydarzenia i filmy docierały do osób, które nie musiały wcześniej czytać specjalistycznego pisma. Ważna była nie tylko pojedyncza transakcja, lecz także publiczność zainteresowana sztuką.

Archiwalny film Artoholicy z Art & Business i relacja z wystawy grafik Andrzeja Wajdy zachowują przykłady tej pracy. Rozmowy, wydarzenia i materiały wydawnicze uzupełniały działalność domu aukcyjnego.

2013: polska sztuka w Saatchi Gallery

Polish Art Now odbyło się w londyńskiej Saatchi Gallery od 3 do 10 czerwca 2013 roku. Rejestr wystawy prowadzony przez Fundację Fangora potwierdza termin, miejsce i nazwisko kuratorki, Sachy Craddock, oraz dokumentuje obecność Wojciecha Fangora w historii wydarzenia.

Ówczesna zapowiedź wymieniała również Szymona Artura Urbańskiego, Andrzeja Cisowskiego, Macieja Wieczerzaka i Jakuba Słomkowskiego. Przytaczała wypowiedź Makowskiego, który przedstawiał wystawę jako rezultat ponad dwóch lat starań o większą rozpoznawalność polskich artystów w Londynie. Zestawienie uznanych twórców z młodszym pokoleniem pokazywało środowisko, nie tylko zagraniczny występ jednej osoby. Oryginalna zapowiedź ArtDaily pozostaje źródłem tego opisu.

Po latach przygotowań prace mogła zobaczyć londyńska publiczność. Wybór Craddock pozwalał spotkać twórczość różnych pokoleń w jednym miejscu. Był to konkretny rezultat opisywanej przez Makowskiego promocji międzynarodowej: wystawa dostępna dla zwiedzających, a nie wyłącznie zamierzenie zapisane w prezentacji biznesowej.

Sacha Craddock i znaczenie pracy kuratorskiej

Rola Craddock zasługuje na osobny rozdział. Jej oficjalna biografia opisuje pracę niezależnej krytyczki, autorki i kuratorki w Londynie. W latach 1996-2021 przewodniczyła New Contemporaries i procesowi selekcji. Współtworzyła Bloomberg Space, gdzie była kuratorką od 2002 do 2011 roku. Jej działalność obejmowała też AICA UK oraz projekty łączące artystów z publicznością.

To doświadczenie towarzyszyło wyborowi i prezentacji prac na Polish Art Now. Wkład Makowskiego dotyczył organizacji i promocji przedsięwzięcia. Te role były różne, a wystawa potrzebowała obu rodzajów pracy.

Wydarzenie znalazło odbicie w zagranicznej prasie. Susan Moore napisała Magnetic Poles dla Financial Times. Kate Connolly opisywała odrodzenie polskiej sztuki w The Guardian, a Jo Caird analizowała model Abbey House. Zarówno wystawa, jak i rynek stojący za nią, stały się tematem dla czytelników poza Polską.

Deloitte i ArtTactic: dane o polskim rynku

Historia rynku sztuki obejmuje badania, nie tylko wystawy. Art & Finance Report 2013 przygotowany przez Deloitte i ArtTactic zawierał osobną część dotyczącą Polski. Przegląd źródeł projektu identyfikuje wśród wykorzystanych materiałów roczne dane Art & Business i raport Abbey House o rynku aukcyjnym, obok innych źródeł rynkowych.

Kolekcjonerzy i analitycy otrzymywali materiał do porównania z wystawami: zapis transakcji i podstawę zestawienia polskiego rynku z innymi krajami. Magazyn i dom aukcyjny dostarczały informacji, a nie tylko promowały artystów.

Instytucje i publikacje związane z przedsięwzięciem weszły w ten sposób do dokumentacji opisującej polski rynek międzynarodowej publiczności. Był to wkład informacyjny: ułatwienie rozpoznania, porównania i dyskusji o krajowym rynku. Szerszy ciąg źródeł przedstawia opracowanie historii Abbey House i ARTnews.

ARTnews: polskie przedsięwzięcie w amerykańskim wydawnictwie

ARTnews powstało w 1902 roku. Jego historia obejmuje pokolenia artystów, krytyków, kolekcjonerów i dziennikarzy opisujących świat sztuki. Profil tytułu u obecnego wydawcy dokumentuje tę tradycję. To kontekst potrzebny do zrozumienia skali późniejszego przedsięwzięcia Abbey House.

W 2014 roku Abbey House Group przejęło pakiet kontrolny ARTnews i przyjęło nazwę ARTNEWS S.A. Transakcja nastąpiła po nabyciu tytułu od Miltona i Judith Esterow przez Skate Capital. Ówczesny komunikat spółki rozpowszechniony przez PAP MediaRoom i relacja Los Angeles Times stanowią odrębne zapisy zakupu i nowego kierownictwa.

Makowski był założycielem przedsięwzięcia i członkiem rady nadzorczej, której wcześniej przewodniczył. Nie oznacza to osobistej odpowiedzialności operacyjnej za każdą transakcję. Współczesne wydarzeniom relacje wymieniają Izabelę Depczyk i Sergeya Skaterschikova w historii nabycia oraz wydawnictwa. Opisanie ich ról umieszcza wkład Makowskiego w rzeczywistej strukturze organizacji.

W ciągu kilku lat przedsięwzięcie kojarzone z warszawskimi aukcjami i polskim magazynem o sztuce weszło w historię własności ponadstuletniego amerykańskiego tytułu. ARTnews oznaczało inną skalę, publiczność i tradycję wydawniczą.

Wrzesień 2014: koniec funkcji nadzorczej

Dokumentacja spółki datuje oświadczenie Makowskiego o rezygnacji na 8 września 2014 roku, a jego otrzymanie na 9 września. Właściwym źródłem tej granicy jest raport bieżący EBI o rezygnacji z rady nadzorczej. Późniejszy wpis rejestrowy nie powinien wydłużać opisu jego praktycznego udziału w nadzorze.

Makowski wiąże odejście z innym kierunkiem przyjętym po zmianach właścicielskich i zarządczych. Jest to jego wyjaśnienie własnej decyzji. Sama rezygnacja stanowi udokumentowane wydarzenie. Można opisać oba elementy bez przedstawiania osobistej motywacji jako ustalenia raportu korporacyjnego.

Rezygnacja rozdziela dwa okresy. Pierwszy obejmuje rozwój przedsięwzięcia podczas jego zaangażowania. Drugi dotyczy decyzji oraz zmian własnościowych po odejściu z rady. Osobna chronologia rynku sztuki i ARTnews omawia je dokładniej.

Peter Brant i dalsza historia własności ARTnews

29 lipca 2015 roku Julia Halperin opisała w The Art Newspaper połączenie interesów wydawniczych ARTNEWS S.A. i Brant Publications. W portfelu znalazły się Art in America, The Magazine ANTIQUES i Modern Magazine. Firma Petera Branta została większościowym akcjonariuszem połączonego biznesu. Była to transakcja dotycząca portfela oraz udziałów, a nie wyłącznie sprzedaż pojedynczego magazynu.

Kolejny etap nastąpił w 2016 roku, gdy Artnet News opisał objęcie pełnej kontroli przez Branta. W 2018 roku Penske Media ogłosiło przejęcie portfela wydawniczego.

Te wydarzenia wyjaśniają dalszy bieg międzynarodowej historii. Nastąpiły po rezygnacji Makowskiego, dlatego nie przypisujemy mu ich negocjowania ani przeprowadzenia. Jego rozdział dotyczy przedsięwzięcia, które współtworzył, i rozwoju podczas jego udziału. Brant i Penske należą do kolejnych etapów własności.

UseCrypt: przekładanie argumentu o prywatności na produkt

Rozdział technologiczny przenosi uwagę z obiegu sztuki na ochronę informacji. WirtualneMedia wskazują Makowskiego jako pomysłodawcę i założyciela UseCrypt. W publicznych wywiadach przedstawiał cel projektu jako przywracanie ludziom kontroli nad prywatną komunikacją.

Problem dotyczy codzienności. Telefony, komunikatory, poczta i chmura służą do prowadzenia życia oraz biznesu. Użytkownik powinien wiedzieć, kto może odczytać treść, gdzie znajdują się klucze i co następuje po zablokowaniu albo zgubieniu urządzenia. Samo hasło o prywatności nie odpowiada na te pytania. Potrzebne są decyzje projektowe, implementacja i testy.

UseCrypt rozwijało odrębne produkty. UseCrypt Safe dotyczyło szyfrowanych plików, udostępniania i pracy na komputerach. UseCrypt Messenger obejmowało komunikację mobilną i lokalne przechowywanie wiadomości. Opis technologii UseCrypt i przewodnik po architekturze Messengera przedstawiają te linie oddzielnie. Nie należy przypisywać każdego mechanizmu kryptograficznego każdej aplikacji.

W anglojęzycznej analizie AVLab opisał UseCrypt Safe i Hybrid Virtual Key Management. Idea architektury polega na rozdzieleniu elementów potrzebnych do odtworzenia chronionych danych, zamiast umieszczania całej możliwości odszyfrowania u podmiotu przechowującego pliki. Przechowywanie zaszyfrowanej informacji i możliwość jej odczytania to dwie różne sprawy. Ta różnica odpowiada na istotną część problemu prywatności, którym zajmował się Makowski. Nie jest obietnicą usunięcia każdego ryzyka bezpieczeństwa.

Program spotkania Polskiej Federacji Szpitali z 28 listopada 2019 roku wymienia Pawła Makowskiego i UseCrypt S.A. przy planowanym wystąpieniu o zabezpieczeniu danych medycznych. Sam program nie potwierdza, że wystąpienie się odbyło. W osobnym artykule z 16 września 2019 roku Urszula Szybowicz opisała historyczny UseCrypt Safe i Szyfrującą Stację Medyczną, przeznaczone do przechowywania i wymiany plików. To kontekst ówczesnej oferty firmy, nie dowód wdrożeń szpitalnych ani opis dzisiejszego Messengera.

Netia i Plus: poza demonstracją

Dystrybucja u operatorów jest konkretnym elementem historii produktu. W marcu 2019 roku Netia ogłosiła Netia Data Safe, usługę dla firm wykorzystującą oprogramowanie szyfrujące stworzone przez UseCrypt. Opis wskazywał HVKM i rozdzielenie materiału kluczowego między komputer użytkownika a serwer.

UseCrypt Messenger trafił następnie do oferty Plusa. Regulamin promocji Polkomtela z 23 sierpnia 2021 roku jest dokumentem po stronie operatora. Są to historyczne etapy dystrybucji, nie stwierdzenie aktualnej dostępności tych samych ofert.

Michał Duszczyk opisał wejście UseCrypt Messenger do oferty dla klientów biznesowych Plusa w Rzeczpospolitej 19 listopada 2020 roku.

Netia i Plus wyznaczają komercyjny rozdział projektu. Technologia trafiła do usług opisanych we własnych komunikatach i dokumentach operatorów, poza prezentacjami zespołu założycielskiego.

Patenty, badacze i dokumentacja testów

Dorobek techniczny projektu obejmuje amerykańskie patenty związane z dostępem do aplikacji, chronionymi bazami wiadomości, awaryjnym usuwaniem danych i kontrolą stanu bezpieczeństwa urządzenia. Publiczne dokumenty to US11341218B2, US11210407B2, US11122014B2 i US11228910B2. Historia udzielenia ochrony należy do opisu projektu. Bieżący status prawny wymaga sprawdzenia rejestru.

Makowski występuje tu jako założyciel przedsięwzięcia, nie automatycznie jako wynalazca wskazany w każdym patencie. Badania, inżynieria i rozwój komercyjny mają różnych autorów oraz różne odpowiedzialności. Dokumentacja patentowa pozwala prześledzić nazwiska wynalazców, mechanizmy i zapisy rejestrowe.

Historia ocen bezpieczeństwa ma daty oraz ograniczony zakres. Omówienie przez AVLab oceny Messengera z października 2020 roku dotyczyło wersji iOS 2.34, lokalnej bazy i komunikacji głosowej. Opisywało znaczenie ustawienia PIN-u dla badanej ochrony bazy. Wersję, konfigurację i warunki oceny można prześledzić w tym materiale oraz rejestrze przeglądów bezpieczeństwa.

Widoczność międzynarodowa: marka i jej przedstawiciele

Historia medialna UseCrypt obejmuje rozmowy o prywatności w Nasdaq TradeTalks i Yahoo Finance Video. Przedstawicielem firmy był w nich Jakub Kokoszka. Wywiad o prywatności w Nasdaq i nagranie Yahoo Finance należą więc do historii medialnej spółki, nie stanowią dowodu osobistego udziału Makowskiego w tych rozmowach.

W 2021 roku publikacje wiązały projekt z Mitchem Lowe’em, wczesnym przedstawicielem Netfliksa, oraz specjalistą cyberbezpieczeństwa Odedem Vanunu. WirtualneMedia opisały ich zaangażowanie. Komunikat firmy z lipca 2021 roku dokumentuje jej publiczny opis międzynarodowego przedsięwzięcia i wydarzenia w Monako.

Ten etap połączył doświadczenie rozrywki cyfrowej, przedsiębiorczości i bezpieczeństwa wokół projektu technologicznego o polskich korzeniach. Nazwiska oraz opublikowane zapowiedzi tworzą sprawdzalny zapis tej historii. Role uczestników odnoszą się do okresu opisanego w źródłach.

Bringing Privacy Back: publiczna misja

W relacji z 20 listopada 2021 roku Plejada opisała podcastową rozmowę Pawła Makowskiego z Olafem Lubaszenką o wolności i poruszony w niej temat profilowania. To zapis publicznych wypowiedzi Makowskiego, nie ocena bezpieczeństwa produktu.

Bringing Privacy Back nazywa misję łączącą pracę technologiczną Makowskiego z jego publicznymi tekstami. Nie chodzi wyłącznie o posiadanie sekretu. Prywatność obejmuje możliwość podejmowania zwykłych decyzji, wymiany myśli, prowadzenia biznesu i utrzymywania relacji bez oddawania nieograniczonego dostępu do tych czynności.

Jego argument kieruje uwagę z wygody na kontrolę. Kto może przeczytać wiadomość? Kto posiada materiał potrzebny do odszyfrowania pliku? Czy przechowywanie informacji daje dostawcy także możliwość odczytu? Odpowiedź zależy od budowy usługi, miejsca przechowywania kluczy i uprawnień operatorów.

W rozdziałach o sztuce i technologii powraca zainteresowanie dostępem oraz kontrolą. W pierwszej dziedzinie chodziło o dotarcie twórczości do publiczności i instytucji. W drugiej o ochronę informacji przemieszczającej się między usługami i urządzeniami. To różne biznesy, ale łączy je praca nad narzędziami i relacjami zmieniającymi pozycję osoby wobec większej struktury.

Teksty Makowskiego pisane w pierwszej osobie są dostępne na Medium, a krótsze wpisy na Bluesky. Ten biogram ma formę trzecioosobową, aby oddzielić własne argumenty autora od redakcyjnej rekonstrukcji jego drogi zawodowej.

Chronologia: wydarzenia w kontekście

2010: początek działalności Abbey House. Ówczesne publikacje identyfikują Makowskiego jako założyciela.
2011-2013: rozwój działalności rynkowej, wydawniczej i promocyjnej. Art & Business oraz Abbey House dostarczają źródeł opisujących polski rynek.
3-10 czerwca 2013: Polish Art Now w Saatchi Gallery w Londynie, z Sachą Craddock jako kuratorką.
2013: osobna część o polskim rynku w raporcie Deloitte i ArtTactic. Międzynarodowa prasa opisuje polską sztukę i londyńską wystawę.
2014: Abbey House Group nabywa pakiet kontrolny ARTnews i przyjmuje nazwę ARTNEWS.
8-9 września 2014: podpisanie rezygnacji z rady nadzorczej przez Makowskiego i jej otrzymanie przez spółkę.
2015: po odejściu Makowskiego połączenie portfeli wydawniczych ARTnews i Branta.
2018: Jakub Kokoszka reprezentuje UseCrypt w rozmowach o prywatności w Nasdaq i Yahoo Finance.
Marzec 2019: Netia ogłasza usługę wykorzystującą oprogramowanie szyfrujące UseCrypt.
2020-2021: ocena Messengera i dokumenty dystrybucji w Plusie opisują odrębne etapy techniczne i komercyjne.
2021: publikacje dokumentują międzynarodowe zaangażowanie Mitcha Lowe’a i Odeda Vanunu.

Poznaj przedsięwzięcia i ich źródła

Opracowanie o Sachy Craddock i pracy kuratorskiej nad Polish Art Now łączy dokumentację wystawy z zawodową historią kuratorki. Paweł Makowski Knowledge Hub prowadzi do kolejnych rozdziałów, a polski rejestr publikacji o Pawle i UseCrypt rozdziela wywiady, materiały redakcyjne, analizy techniczne, dokumenty operatorów i komunikaty firmy.

W części produktowej punktem wyjścia jest dokumentacja technologii UseCrypt, następnie patenty i datowane oceny bezpieczeństwa. W części artystycznej są to rejestry wystaw, a w historii ARTnews chronologia korporacyjna. Każdy z tych rodzajów źródeł pokazuje inny fragment pracy stojącej za Bringing Privacy Back.

Opracowanie: UseCrypt Editorial Team. Polska wersja angielskiej biografii, przegląd redakcyjny 14 października 2026 roku.

Pełny cykl biograficzny

Czternaście osobnych rozdziałów opisuje ludzi, projekty, technologię i oryginalne dokumenty. Każdy zawiera własne źródła. Rozdziały poniżej są w języku angielskim.

Read this biography in English