Skip to content Skip to footer

Czy usługa musi pochodzić z oferty pracodawcy (I UK 58/19, I UK 319/17)?

Opracowanie na podstawie dokumentu SoCap Polska sp. z o.o. z 5 października 2026 r. Części opisujące model przedstawiają stanowisko jego autora. Cytaty z orzeczeń są oddzielone od komentarza. Wyrok Oxygen City wiąże w rozpoznanej sprawie; Sąd Najwyższy nie orzekał o SoCap. To materiał informacyjny, nie indywidualna porada prawna.

Zakres odpowiedzi

Cena zakupu służąca wycenie przychodu PIT i cena detaliczna służąca ocenie warunku wyłączenia składkowego mają różne funkcje. Samo zastosowanie reguły PIT nie dowodzi spełnienia testu ceny detalicznej.

Stanowisko autora w skrócie

Test oferty Sąd Najwyższy sformułował dla odróżnienia sprzedaży przez pracodawcę od dotacji na cudze zakupy; w modelu pracodawca sam sprzedaje usługę, którą kupił, a Sąd Apelacyjny w Warszawie przyjął dokładnie taki mechanizm za spełniający przepis.

Uzasadnienie i źródła

Pełne brzmienie testu:

„Przyjmuje się, że chodzi o takie towary lub usługi, które pracodawca sam oferuje w sprzedaży detalicznej. Wobec tego pracodawca nie może – z punktu widzenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne – przyznać przywileju w postaci zakupu po cenie niższej dowolnego towaru lub usługi, ale tylko te które pozostają w ofercie pracodawcy”

„w § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia chodzi o uprzywilejowanie polegające na możliwości tańszego – z racji więzi pracowniczej – zakupu towarów lub usług sprzedawanych na rynku przez pracodawcę”

Zobaczmy, przeciwko czemu ten test był skierowany. W I UK 58/19 pracodawca dawał kartę paliwową do wydania u dowolnego sprzedawcy; w I UK 319/17 udostępniał samochód. W obu przypadkach pracodawca niczego pracownikowi nie sprzedawał, tylko finansował cudze zakupy albo udostępniał swoją rzecz, czyli był w reżimie pierwszym. Test oferty mówi: pracodawca może dać taniej tylko to, co sam sprzedaje, a nie dopłacać do dowolnych zakupów w dowolnym sklepie.

Najmocniejszy argument przeciwnika jest w tym samym wyroku Sądu Najwyższego i nie ukrywamy go:

„Odwołanie się do w treści pkt 26 do „ceny detalicznej” dostarcza argumentu przemawiającego za taką wykładnią tego przepisu, zgodnie z którą ceną detaliczną jest cena towaru lub usługi sprzedawanego użytkownikom końcowym przez pracodawcę- płatnika.”

Odpowiadamy na niego trzema zdaniami. Po pierwsze, Sąd Najwyższy wyprowadził tę wykładnię z obawy, że nie da się ustalić ceny detalicznej, skoro „jest bowiem tyle cen detalicznych ilu sprzedawców”; przy usłudze jednego producenta, z jedną ceną dla nabywców indywidualnych, tej trudności nie ma. Po drugie, wypowiedź padła w sprawie o udostępnienie samochodu, w której nie było żadnej sprzedaży, i nie została potwierdzona uchwałą ani orzeczeniem w sprawie o rzeczywistą sprzedaż. Po trzecie, sądy, które po niej oceniały właśnie zakup przez pracodawcę i odsprzedaż pracownikowi, przyjęły, że taki mechanizm spełnia przepis, a cenę porównują z tą, którą pracownik zapłaciłby, kupując sam (cytaty niżej).

W modelu pracodawca sam sprzedaje. Kupuje usługę i sprzedaje ją pracownikowi; jest więc sprzedawcą tej usługi wobec użytkownika końcowego. Sąd Apelacyjny w Warszawie ocenił właśnie taki mechanizm, w którym pracodawca nie był producentem programu, tylko miał go kupić i udostępnić pracownikom taniej:

„Ze stanowiska odwołującej się spółki wynika, że częściowa odpłatność polega w tym przypadku na partycypowaniu pracownika w pokryciu kosztów zakupu dostępu do programu komputerowego, co należy potraktować jako dostęp do usługi rabatowania. Pracownik uzyska efekt, o którym mowa w przepisie rozporządzenia, gdyż to pracodawca dokona zakupu dostępu do programu Socaptoken i następnie udostępni korzystanie z usług tego programu po cenie niższej od tej, do której uiszczenia pracownik zobowiązany byłby w przypadku osobistego (uzyskanego w oderwaniu od zatrudnienia) nabycia tego dostępu.”

Ten sam mechanizm sąd w Gdańsku opisał jako spełniający warunek przepisu:

„Pracownik uzyska efekt, o którym mowa w przepisie rozporządzenia wówczas, gdy pracodawca dokona zakupu towarów lub udostępni korzystanie z usług po cenie niższej od tej, do której uiszczenia pracownik zobowiązany byłby w przypadku osobistego (uzyskanego w oderwaniu od zatrudnienia) nabycia tychże dóbr.”

Test oferty ma swoje uzasadnienie. Sąd Najwyższy wskazał je w I UK 319/17:

„jest bowiem tyle cen detalicznych ilu sprzedawców. Nie da się więc ustalić racjonalnie poziomu ceny detalicznej, od której pracownikowi przysługuje upust”

W modelu cena jest jedna i wyznacza ją ustawa: wartość usługi zakupionej ustala się według ceny zakupu (art. 11 ust. 2a pkt 2 ustawy o PIT, pytanie 7), czyli według faktury pracodawcy. Problem, który test oferty miał rozwiązać, w modelu nie istnieje.

Zwróćmy uwagę na miarę porównania z obu wyroków: cena, „do której uiszczenia pracownik zobowiązany byłby w przypadku osobistego (uzyskanego w oderwaniu od zatrudnienia) nabycia”. To jest cena detaliczna, z którą porównuje się cenę z modelu. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi w sprawie o kwatery, wskazał przy tym, czego płatnikowi zabrakło:

„Nie przedstawił zatem żadnej argumentacji podejmującej próbę wykazania, że udostępnienie pracownikowi kwatery za częściową, ryczałtową odpłatnością stanowi usługę zakupioną od pracodawcy po cenach niższych niż detaliczne w sytuacji, gdy skarżący pracodawca nie świadczy usług zakwaterowania ani „podnajmu kwaterunku” zamówionego u innego podmiotu świadczącego takie usługi.”

W modelu jest to, czego tam zabrakło: pracodawca zamawia usługę u producenta i ją pracownikowi sprzedaje.

Dokumenty i argumenty w kontroli

Do teczki: faktura zakupu przez pracodawcę i umowa sprzedaży pracownikowi; razem pokazują, że pracodawca jest sprzedawcą tej usługi.

Powiązane pytania

Wszystkie pytania i odpowiedzi o SoCap