Opracowanie na podstawie dokumentu SoCap Polska sp. z o.o. z 5 października 2026 r. Części opisujące model przedstawiają stanowisko jego autora. Cytaty z orzeczeń są oddzielone od komentarza. Wyrok Oxygen City wiąże w rozpoznanej sprawie; Sąd Najwyższy nie orzekał o SoCap. To materiał informacyjny, nie indywidualna porada prawna.
Stanowisko autora w skrócie
Nabywcą jest zewnętrzny dystrybutor albo rynek wtórny, który płaci cenę ze swojego rachunku; „zamknięty obieg” nie jest kategorią prawną, a organ, który chce podważyć sprzedaż, musi wskazać przepis i udowodnić jego przesłanki.
Uzasadnienie i źródła
Prawo nie zna zarzutu „zamkniętego obiegu”. Zna pozorność (art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego), obejście prawa (art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego) i klauzule podatkowe (art. 5 ust. 5 ustawy o VAT, art. 199a ordynacji podatkowej). Każda z nich ma przesłanki, które musi wykazać organ (pytania 1 do 4). Sprzedaż usługi dystrybutorowi, który płaci cenę, jest zwykłą sprzedażą. To, że dystrybutor współpracuje z producentem, nie czyni jej pozorną; o ważności umowy decyduje, czy nabywca nabywa tokeny i płaci za nie własnymi środkami, a nie z kim współpracuje.
Uczciwie wskazujemy, gdzie leży granica, bo to ona pokazuje, dlaczego model jest bezpieczny. Wyrok przestałby chronić, gdyby nabywcą był sam pracodawca albo gdyby cenę płacił pracodawca z własnych środków. Wtedy byłaby to wypłata pieniędzy przez pracodawcę, którą sąd wyłącza z zakresu przepisu:
„warunku tego nie będzie spełniać wypłacanie przez pracodawcę środków pieniężnych na zakup artykułów, przedmiotów czy usług.”
W modelu pracodawca nie jest nabywcą i nie płaci ceny. Działa wyłącznie jako pełnomocnik sprzedawcy, a cenę płaci nabywca.
Dokumenty i argumenty w kontroli
Do teczki przy każdej sprzedaży: kto jest nabywcą (firma, numer w rejestrze), umowa sprzedaży wskazująca strony, liczbę jednostek i cenę, dowód zapłaty ceny z rachunku nabywcy, potwierdzenie przeniesienia tokenów oraz oświadczenie, że ceny nie finansuje pracodawca. Te dokumenty rozstrzygają, że jesteśmy w reżimie drugim.
